Portosanto, o enigma de Colón: Encontro con Rodrigo Costoya

Hoxe recibimos no Cañada o escritor Rodrigo Costoya, que nos falou do enigma histórico arredor do que xira a súa novela “Portosanto“.

Por que os textos que escribiu Cristovo Colón teñen claros xiros galego-portugueses e nunca xenoveses ou italianos? Por que Pontevedra é o único lugar do mundo onde existe o apelido Colón? Por que na nosa tradición oral se sostén que o descubridor de América nacera en Portosanto? Por que Colón lle puxo a moitos lugares das Antillas nomes da ría de Pontevedra? Por que orixinariamente a nao Santa María se coñecía co nome de La Gallega? ? A ver se é que Colón era galego!

Sexa certo ou non, o certo é que pasamos un bo anaco escoitando as historias que nos contou Rodrigo e conversando con el, e espertounos ganas de ler a súa novela.

Encontro con Luz Zas: A paisaxe lingüística

Hoxe pasou polas aulas de galego de 3º ESO a investigadora Luz Zas Varela, que nos explicou como altera a paisaxe lingüística dun lugar a chegada de poboación doutros lugares con diferentes linguas.

Para comezar, fíxonos reflexionar sobre a nosa propia paisaxe lingüística, moi rica ao vivir nun contorno multicultural e multilingüístico na cidade de Londres e no propio Cañada Blanch. É incrible a cantidade de linguas coas que o noso alumnado está en contacto acotío, que eles mesmos nos desvelaron!

Luz aproveitou para presentarnos algún dos proxectos cos que estuda a conciencia metalingüística do alumnado de Secundaria en certos concellos galegos en expansión demográfica. En particular falounos do caso de Arteixo, onde hai un multilingüismo moi interesante por mor do poder de atracción do polígono industrial, que conta coa sede dunha empresa global como Inditex e polo tanto conta cunha presenza moi importante de inmigrantes, especialmente marroquís.

Estívonos a falar da investigación participativa que desenvolve o seu equipo de investigación da Universidade de Santiago* co alumnado do IES Manuel Murguía, a quen ben coñecemos, e con profesores tamén amigos: Begoña Campos, Teresa Seara e Miguel Gómez. Chámase “GrafiTIC a nosa paisaxe lingüística. Graffiteamos o polígono”.

Os alumnos fan un traballo de campo usando unha ferramenta de xeolocalización TIC-TAC-TEP** denominada MAVEL. Con ela xeolocalizan as linguas que aparecen na paisaxe do contorno do instituto e do centro de Arteixo (os carteis, os anuncios, as mensaxes escritas no espazo público, os topónimos dos indicadores, os nomes dos comercios…) e contrástano coa paisaxe lingüística da memoria e da toponimia tradicional desas áreas. Así, a través da tecnoloxía, o alumnado reflexiona sobre o seu propio medio e sobre a diversidade lingüística. E así, repasando algún dos exemplos descubertos por eles tamén nós nos decatamos de como tamén foi mudando co tempo a nosa paisaxe en Londres e mais nas nosas cidades de orixe.

Como acción derivada deste proxecto o estudantado de Arteixo realizou ademais, en colaboración co concello, unha petición para que as aplicación de Google normalicen o topónimo de Arteixo (en lugar de Arteijo). Mágoa que non pediran tamén que respecten o nome galego dos seus Orense, Sangenjo, Puenteareas, La Coruña, Ginzo de Limia, Villanueva de Arosa, Vivero o Puentecesures! Esta pequena acción é unha mostra máis de como se aprende e como se mudan actitudes facendo.

*Luz Zas Varela é profesora de Lingüística Xeral na Facultade de Filoloxía e na de Ciencias da Educación da Universidade de Santiago de Compostela. Como investigadora, os seus intereses están vinculados á Sociolingüística e á Educación lingüística crítica. O proxecto de investigación I+D+I que desenvolve o equipo do que forma parte chámase “Superdiversidade lingüística en áreas periurbanas. Análise escalar de procesos sociolingüïsticos e desenvolvemento da conciencia metalingüística en aulas multilingües”.

**TIC (Tecnoloxías da Información e da Comunicación), TAC (Tecnoloxías da Aprendizaxe e do Coñecemento), TEP (Tecnoloxías para o Empoderamento e a Participación)

Encontro con Angel García

Hoxe recibimos no Cañada a Ángel García, enxeñeiro informático que traballa como Data Tech Product Manager para a web Hotels.com. Ángel mantivo un Encontro co alumnado de galego de 4ºESO e falounos de como se usan as tecnoloxías máis recentes para crear e mellorar procesos de negocio, mellorar as experiencias dos usuarios e adaptarse á demanda da industria e do mercado.

Ángel explicounos como detrás da nosa actividade en Internet hai unha recollida masiva de datos, e como eses datos se filtran, limpan e organizan para tomar decisións institucionais e empresariais en diferentes ámbitos da nosa vida, desde o tráfico aeronáutico á reserva dun hotel ou á oferta de servizos, e tamén no da saúde e seguridade.

Flightraradar24 danos a posición e ruta de todo o tráfico aéreo mundial varias veces por segundo. Pica aquí
Pica aquí para ver o valor das propiedades de Vancouver, analizada con datos en tempo real

No caso concreto da actividade que desenvolve actualmente para hotels.com, explicounos de que depende o prezo dunha habitación de hotel. As tarifas varían en función de varios factores: onde están, o momento do ano, as estrelas e servizos que ofrecen, a competencia que teñan, e tamén a ocupación e a demanda. Os hoteis varían a tarifa das habitacións ao longo do ano adaptándose a estes factores e a outros, para maximizar as súas ganancias. E a toma de decisións realízase con datos.

Finalmente, a súa charla serviunos para reflexionar e para sermos conscientes da cantidade de datos persoais e de metadatos que cedemos acotío a través do uso que facemos da web e das apps que utilizamos na vida cotiá.